Waarom bijna niemand écht senior is

Ik kom het steeds vaker tegen.

Mensen van 28 met “Senior Consultant” in hun LinkedIn-titel. “LeadProfessionals” die nog volledig in paniek raken van een lastige klant. Managersdie vooral heel goed zijn in meetings inplannen over andere meetings. Op ditmoment mag ik voor veel werkgevers weer functiehuizen bouwen, functieprofielenschrijven en het blijft een actueel thema.

Begrijp me niet verkeerd: ambitie is fantastisch. Ontwikkeling ook. Maarvolgens mij zijn we onderweg iets kwijtgeraakt. Namelijk dat senioriteit ooitergens voor stond. Tegenwoordig lijkt het soms alsof je vanzelf senior wordtals je lang genoeg blijft zitten, ergens een trucje hebt geleerd (en heel goeduit kunt voeren) een leaseauto krijgt en foutloos “strategisch sparren” kuntzeggen in een Teams-overleg.

Maar senior zijn heeft volgens mij weinig te maken met hoe lang je ergenswerkt of hoe lang je in een functie zit. Ik ken mensen van 58 die al twintigjaar exact hetzelfde kunstje doen en daar vooral heel efficiënt in gewordenzijn. En ik ken mensen van 34 waarvan je denkt: rustig maar… jij snapt hetleven, mensen én het vak.

Echte senioriteit zit namelijk niet in status. Het zit in rust. Inoverzicht houden terwijl anderen stressen. In niet overal het hardst hoevenpraten, jezelf moeten bewijzen. In junioren beter maken zonder daar onzeker vante worden of bang te zijn dat er ‘iets’ van je afgepakt wordt. Je kennis enervaring kunnen en dúrven te delen. In moeilijke gesprekken voeren zondertoneel. In verantwoordelijkheid nemen óók als iets niet in jefunctieomschrijving staat.

En misschien nog wel het belangrijkste:
een echte senior weet vooral heel goed hoeveel hij níet weet. Dat klinkttegenstrijdig, maar juist de mensen die echt goed zijn in hun vak, zijn vaakverrassend bescheiden. Omdat ze weten hoeveel nuance er bestaat. Hoe complexmensen zijn. Hoe weinig zwart-wit situaties er eigenlijk zijn. De grootstemond, arrogantie en zelfverzekerdheid vaak komt van mensen die nét komenkijken. En misschien met kop en schouders boven de middenmoot uitkomen, maarnog heel veel moeten leren om hun functienaam waar te maken.

Een beetje zoals een jongen van twintig in een veel te dikke BMW op derondweg van Eindhoven die denkt dat hij Max Verstappen is omdat hij ooit eenkeer zonder afslaan door de McDrive is gekomen. In Brabant herkennen we echtesenioriteit trouwens vaak sneller dan we denken. Dat is meestal namelijk nietdegene met de grootste mond of de mooiste functietitel. Het is die rustigecollega die tijdens een crisis alleen zegt:
“Jongens… laten we eerst eens normaal doen.” Of die uitvoerder op de bouw dienauwelijks iets zegt tijdens vergaderingen, maar waarbij iedereen tóchautomatisch even kijkt als er echt iets misgaat. Of liever nog; voordat hetmisgaat even gecheckt wordt bij diegene.

Ervaring geeft gezag dat je niet kunt afdwingen met een LinkedIn-cursusleiderschap. In familiebedrijven zie je dat misschien nog wel het meest. Daarloopt soms iemand rond zonder managementtitel, zonder leaseauto en zonderingewikkelde KPI’s… maar iedereen weet: als Piet zegt dat iets niet slim is,moeten we misschien even luisteren en er nog niet aan beginnen. Dat soortsenioriteit bedoel ik. Niet hiërarchisch. Niet elitair. Gewoon vakmanschapgecombineerd met mensenkennis, vertrouwen en rust.

Maar in organisaties maken we het ondertussen ook wel ingewikkeld. Wewillen namelijk graag groeien. En bij groei horen titels. Dus maken wefunctieniveaus “plat”. Iedereen moet perspectief hebben. Niemand mag het gevoelkrijgen dat hij “gewoon medewerker” is. Dus noemen we iemand senior. Omambitieuze mensen hun zin te geven, om aan ego’s tegemoet te komen. Veelmanagers durven het gesprek met de medewerker niet aan te gaan. Om niet tehoeven zeggen; “Ik vind dat je eigenlijk nog niet zover bent’.  Terwijl vakvolwassen eigenlijk al prachtigzou zijn. Misschien moeten we daar sowieso eens mee stoppen: doen alsof“normaal goed” niet meer genoeg is. Vakvolwassen medewerkers zijn vaak deruggengraat van een organisatie. De mensen die hun werk goed doen. Collega’shelpen. Klanten serieus nemen. Problemen oplossen voordat iemand ze zietontstaan. Niet spectaculair op LinkedIn. Wel onmisbaar !

En senior?
Senior zou wat mij betreft weer iets uitzonderlijks mogen zijn. Niet iets watje automatisch krijgt na vijf jaar werken voor een werkgever in dezelfdefunctie. Maar iets wat andere mensen langzaam aan je gaan toekennen. Iets watje heb verdiend. Vaak zonder dat je het zelf doorhebt. Heel eerlijk? De échtesenior die ik ken, zou zichzelf waarschijnlijk nooit zo noemen. Die zegtgewoon: “Ach, ik loop al efkes mee.”

 Het is niet voor niets dat volgens mij dit spreekwoord uit Brabant komt‘Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg”.